04.02.2010 “Financoni projektet e energjisë së rinovueshme. Shqipëria ka burime pa fund. Suksesi i investimit është i garantuar” Ministri i Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës Dritan Prifti ka kërkuar dje nga bankat që të kreditojnë kompanitë koncesionare në fushën e energjisë së rinovueshme. Zoti Prifti e bëri këtë deklaratë gjatë një takimi që bëri me përfaqësues të bankave në Shqipëri, ku ai ka paraqitur gjendjen e koncesioneve në vend dhe problemet që hasin kompanitë me mungesën e financimit nëpërmjet kredive. “Falënderoj të gjithë pjesëmarrësit për vëmendjen që kanë treguar për këtë aktivitet dhe për prezencën e tyre. Është një takim që ne si ministri e ekonomisë e menduam që ta kishim si një tavolinë pune, për t’iu dhënë infomacion për zhvillimet e koncesioneve në vend dhe pastaj për të marrë dhe për të shkëmbyer mendime me njëri-tjetrin për mundësitë e financimit nga sistemi bankar apo nga institucionet financiare ndërkombëtare të koncesioneve në vend”, tha në fillim ministri i METE-s. Zoti Prifti i bëri një apel direkt bankave që të mbështesin investimet në koncesionet e hidrocentraleve, sepse kuadri ligjor është përmirësuar dhe suksesi është i garantuar, pasi ka shumë resurse. “Mendoj që ligjërisht të gjitha garancitë ose le të themi garancitë kryesore janë për bankat apo për institucionet ndërkombëtare financiare për të kredituar koncesionet në fushën e energjetikës. Akoma mund të kenë mbetur disa probleme pa u zgjidhur, mbase problemet e pronësisë në ndonjë rast ose ndonjë problem tjetër. Por mendoj se frika e sistemit bankar për të mos u përfshirë në investime e financime të sistemit energjetik dhe sidomos në hidrocentrale është e pajustifikueshme, theksoi ministri Prifti. Kjo lloj stepjeje dhe kjo lloj sjelljeje unë mendoj se është e pajustifikueshme pasi kuadri ligjor ekziston dhe garancitë ekzistojnë. Unë do ju ftoja ta shikoni më me precedencë investimet e këtij lloji. Është energji e rinovueshme. Ne jemi duke ecur në anëtarësimin e plotë në Bashkimin Evropian. Ata që janë përfaqësues të BE-së e dinë shumë mirë që në BE kanë direktiva shumë të qarta për stimulimin e energjisë së rinovueshme. Është një shans i madh të investosh në këtë fushë në Shqipëri. Projektet dhe shanset për të investuar në këtë lloj projektesh në Evropë janë të pakta, sepse janë ezauruar burimet. Ndaj dhe Shqipëria ofron mundësi të jashtëzakonshme që në Evropë janë të ezauruara. Këto janë mundësi që duhet të mbështeten nga sistemi bankar në Shqipëri por edhe nga institucione ndërkombëtare. Ka projekte të vogla që janë mbështetur nga BERZH-i apo banka të tjera të huaja. Por unë do të dëshiroja që ky takim të jetë një nxitje më shumë për të financuar në këtë sektor”, vazhdoi fjalën e tij ministri. Në të gjitha koncesionet parashikohet një investim deri në 1.9 miliard euro, sipas ministrit. Të gjitha këto që janë dhënë, përfshirë edhe koncesionet më të mëdha si ai i Devollit, nga të cilat 10 % e kësaj shume janë investuar deri më sot. Rreth 190 milionë euro janë investuar deri tani në koncesionet në energjetikë. I gjithë kapaciteti i të gjitha lejeve koncesionare që janë dhënë për hidrocentrale është 820 megavat. “Pavarësisht se janë 263 HEC-e të dhëna me koncesion, shumica janë të vogla, 820 megavat është i gjithë kapaciteti i instaluar dhe nga kjo përfiton sistemimi ynë energjetik. Përafërsisht llogaritet 3 miliard kv/h në vit më shumë pritet të hidhet në treg. Gjatë procesit të intervistimit të gjithë koncesionarëve ka dalë një problematikë dhe duke qenë se problematika kryesore që doli nga ky proces ishte mungesa e financimit të këtyre veprave nga sistemi bankar në vend, unë mendova që diskutimin në radhë të parë me ju dhe më pas me institucionet e tjera financiare ndërkombëtare, mund të jetë çelësi i suksesit tonë në të ardhmen”, shtoi z. Prifti Ministri i METE-s e vuri theksin te ndryshimet e bëra në kuadrin ligjor. “Janë bërë shumë përmirësime në kuadrin ligjor për koncesionet. Në qoftë se një vit më parë në një tryezë pothuajse si kjo e organizuar po nga ministria e ekonomisë, nxori dy probleme, mungesën e asaj që quhet “step in right” për bankat kur financojnë koncesionet, kjo sot është kthyer në ligj. Janë bërë ndryshimet në ligjin për koncesionet, kur bankat e kanë të drejtën për ta marrë këtë koncesion dhe për ta menaxhuar vetë ose për ta kaluar dikujt tjetër në menaxhim nëse bllokohet financimi. Kjo ishte një nga çështjet që është ngritur në tryezën e viti të kaluar dhe ne e kemi realizuar këtë nëpërmjet ligjit, tha Prifti. Një shqetësim tjetër para një viti ishte tarifa afatgjatë e garantuar për koncesionarët. Pra të ketë një tarifë të ditur për 10-15 vjet, ku edhe kredituesi të ketë garanci për investimin e vet. Edhe kjo pothuajse është realizuar për hidrocentralet deri në 15 megavat. Enti Rregullator i Energjisë sot ka të drejtën të ofrojë kontrata dhe të japë garanci për vlerën e energjisë deri në 15 vjet. Kurse për hidrocentralet që janë mbi 15 megavat praktika që është ndjekur nga qeveria, të paktën për ato që janë të mëdha, koncesioni ka kaluar në parlament dhe parlamenti ka fiksuar një çmim afatgjatë për koncesionarin. Pra edhe ky shqetësim është zgjidhur. Ne në fakt kemi përfunduar draftin përfundimtar të ligjit të ri për energji të rinovueshme. Për pak ditë ky draft, që sigurisht është bërë me konsulencë ndërkombëtare dhe e kemi dërguar në sekretariatin e energjisë në Vjenë për të marrë mendime, kemi marrë mendime pozitive, vijoi kreu i energjetikës. Së shpejti do ta qarkullojmë për mendim dhe në aktorë dhe faktorë të tjerë, në grupe të tjera të interesit dhe ministrisë e tjera të linjës dhe pastaj do ta dërgojmë në qeveri. Në këtë ligj, ato që sot janë të garantuar nëpërmjet akteve të tjera nënligjore, do të fiksohet periudha e kësaj tarife të subvencionuar dhe të garantuar për 15 vjet do të jetë e fiksuar në këtë ligj dhe besoj do të jetë një garanci më shumë për financuesit e këtyre projekteve”, përfundoi ministri i Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjetikës, Dritan Prifti. Ndërkaq, ministri i METE-s, Dritan Prifti paraqiti edhe konkluzionet e grupit të punës të ngritur prej tij në ministri për kontrollimin e koncesioneve në vend. “U nxita për këtë takim, pasi patëm në një periudhë prej 2 muajsh në ministri. Ka pasur disa grupe pune për të kontrolluar të gjitha koncesionet që janë dhënë nga kjo ministri gjatë kësaj periudhe. Pasi kam marrë pastaj një raport përfundimtar, pothuajse 4 libra raport nga grupet e punës, kemi evidentuar një problematikë të caktuar të koncesioneve, të cilën bashkë me stafin e ministrisë menduan që ta diskutojmë në njëri-tjetrin për të pasur mundësi t’i japim një shtysë të madhe investimeve në koncesione, sidomos investime në koncesione në prodhim energjie me hidrocentrale, theksoi ministri duke vijuar. Janë rreth 100 koncesione që janë dhënë gjithsej në Shqipëri, koncesione të cilat në fakt në shumicën e tyre kanë pasur një sukses të dukshëm. Që nga koncesioni i aeroportit, që në fakt i ka ndërruar pamjen atij aeroporti e deri te koncesioni i Petroliferës apo i Porto Romanos e deri te më të mëdha dhe më të vogla në hidrocentrale, në miniera apo në fusha të tjera”. Ndërkaq, ministri i METE-s Prifti tha se deri tani në Shqipëri janë investuar në koncesione rreth 2 miliard euro, që nga koha kur janë filluar të jepen këto koncesione. “Nëse do të përqendrohemi në disa të dhëna që në koncesionet që mbulon ministria e ekonomisë, ne kemi dhënë të paktën në fushën e energjetikës rreth 90 koncesione, 14 të tjera janë në proces, gjithsej janë 263 hidrocentrale, sepse ndonjëherë një koncesion ka brenda më shumë se sa 1 apo 2 hidrocentrale”, shtoi Prifti. Nga 90, 57 prej tyre janë për hidrocentrale të vogla, më pak se 5 megavat kapacitet të instaluar prodhues, 21 janë deri në 10 megavat. Pra, nga 90, 78 janë më pak se sa 10 megavat, shumica e koncesioneve të dhëna nga METE janë për hidrocentrale të vogla. 22 të tjerë janë deri në 50 megavat. Nga 57 koncensione janë të planifikuara edhe 103 milion euro investime. Deri në 10 megavat janë 21 dhe janë 129 milionë euro investime të pritshme. 358 milion euro priten për hidrocentralet e tjera që janë deri në 50 megavat. “26 hidrocentrale sot prodhojnë energjik elektrike si rrjedhojë e këtyre koncesioneve dhe janë të suksesshëm, ndërsa 18 janë në ndërtim. Janë rreth 44 koncesione nga kontrolli ynë më i imët, kontrolli është bërë shumë i detajuar me intervista personale me çdo koncesionar. Kontroll i dosjeve monitorim i punimeve. Në fakt, është shumë më i suksesshëm procesi i koncensioneve me hidrocentralet nga sa është perceptuar deri tani. Nëse janë 26 që prodhojnë dhe 18 në ndërtim e sipër, të cilat përfundojnë në një periudhë të shkurtër, 44 nga 90 koncesione janë të suksesshëm dhe ky është një raport i mirë nga sa është perceptuar për efektivitetin e tyre”, deklaroi zoti Prifti.